Resources for Romansh
Collection
9 items • Updated • 1
page_text stringlengths 0 4.47k | title stringclasses 91
values | idiom stringclasses 6
values |
|---|---|---|
L-AND 4-1
Il vstieu nouv da l’imperatur
Üna versiun elavureda e tradütta da Ladina Simonelli, Annemieke Buob e'ls scolars
da la 5 e sesevla classa da Bever
Düreda ca. 50 minuts
Il töch viva da'ls bels costüms vegls e da la scena pompusa
Integro i'l gö as vaivan 22 scolaras e scolars. Las rollas grandas vains sc... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
1 Davaunt la tenda serreda
Persunas: minister da guerra(mdg), servitur(s), schneder(sch)
Mdg Eau stögl discuorrer cul imperatur. Eau giavüsch ün’audienza in üna dumanda
urgiaintischma.
S
Bain tschert, Voss’excellenza.
(S svanescha davous la tenda e tuorna cuort zieva darcho)
Que’m displescha fich, V... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
2 Aint illa guardaroba
Persunas: tesorier(t), maister da ceremonias(mdc), schnerder(s), imperatur(I),
Situaziun:
L’imperatur contaimpla sieu vstieu aint il spievel. El es fascino. El nu do bada al
discuors traunter il tesorier e’l maister da ceremonias
T
Dimena scu dit, sar maister da ceremonias, uschè nu ... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
( l ‘imperatur as contaimpla darcho aint il spievel)
(Il servitur guarda aint da porta)
S
Ch’El am s-chüsa, Vossa majested! La vaidgua da nos furner da la cuort
es cò. Majested vaiva impromiss ün augmaint da la renta da vaidguas…
(l’imperatur fo da que senchin - es stut - as volva vers il servitur)
I
Uze... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
3 Sün via
Persunas: vaidgua dal furner(v) e la duonna dal schneder(dsch), 2 sfarftas(sf),
pövel, 3 duonnas(du)
Dsch (cun cumpaschiun) Buna saira duonna furnera. Aunch’adüna in led?
Que’m displescha fich, be bun cha sieu hom d’eira qualchün important!
Nossa majested es sgür generusa culla vaidgua dal furner... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
3.du Que d’heja bain penso!
1.sf
(fich important) Nus savains tesser la pü bella stoffa. Vus vzaros,
culuors e muostras grandiusas, mê vissas. Vus vzaros, ah, na, stimeda
glieud, que füss impromiss memma bger. Na tuots vzaron, na tuots!
Quist ho uossa apunto dachefer cun striögn: Ils vstieus chi vegnan
cusieu... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
4 Aint illa guardaroba
Persunas: imperatur, maister da ceremonias, servitur, ils duos sfarfats
I
(charezza cun bainplaschair sieu vstieu) Alura, che pensa’l da la visita
al teater d’her saira, sar maister da ceremonias?
Mdc
Sch’eau suos-ch dir qualchosa, Voss’excellenza, la rapreschantaziun nu
d’eira... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
(servitur aintra)
S
Ch’Ell'am s-chüsa, Vossa majested! Ils duos tessunzs da Varinski
giavüschan i’ls prossems dis ün’ audienza.
I
Che voul dir i’ls prossems dis?- Ch’El als maina notiers be dalum!
S
A Sieu uorden, Voss’excellenza.
(vo e tuorna poch zieva, el maina notiers als duos sfarfats)
S
Vos... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
5 Imperatura ed imperatur mangian cruschigna
Persunas: imperatur, imperatura(I-a), servitur
I-a
Tü’m perast ün pô distrat. Nu’t gusta la cruschigna? Scha tü nu mangiast
inandret nu faun tieus bels vstieus pü quella bella parada scu fin uossa.
I
Eau d’he da penser d’ün cuntin a quella stoffa chi’d es i... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
6 Aint illa stüva da tesser
Ils sfarfats vi dal taler vöd. A faun scu scha lavuressan.
Traunteraint implane lur magöls, faun viva e baivan.
Persunas: ils duos sfarfats, tesorier(T)
1.sf
Schi, schi, cher frerin, che crajast? Que cò es scu fat per nus: Cò am plescha
que stupend.
2.sf
Üngüna dumanda!... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
2.sf
El nu disch ünguotta?
T
(exagerescha) Oh, che bel! (el guarda tres sieus ögliers) Quistas muostras
e quistas culuors. Schi, eau poss drizzer our a l’imperatur cha Vossa lavur am
plescha ourdvart bain.
1.2.sf Que ans fo plaschair.
1.sf
Sch’el vuless quinter a l’imperatur da che culuors cha’s tratta:... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
7 In üert
Persunas: imperatur ed imperatura
I-a
Alura, cu vo que culla lavur? Hest bunas nouvas da tieu tesorier?
I
Pensa be, el d’eira inchanto!
I-a
(stutta) Ah schi? E cu guarda dimena our quista stoffa?
I
Blovpurpur ed….eau cra j …cotschenazur u…. ah, eau nu m’algord pü
precis da que cha’l... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
8 Il minister da l’interiur cun sia duonna tals tessunzs
Persunas: minister da l’interiur(mdi) , sia duonn(mdi-d), ils duos sfarfats
1.sf(ils duos sfarfats vöglian fer viva, cò odane pass)Attenziun, a vain qualchün!
Mdi
Bun di, eau sun il minister da l’interiur e l’imperatur m'ho incumbenso da
controll... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
tenda
| L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
9 Duos damas s’inscuntran
Persunas: baronessa(b) e contessa(c)
C
Che plaschair da La vzair cò, chera baronessa! Bain guard’La our!
B
Oh, grazcha, stimeda contessa! A m’es gnieu ad uraglia cha Vus essas
arrivedas pür hoz in cited? Ils strapatschs dal viedi niauncha nu’s vezza!
C
Propi? So'La, hozi... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
10 Aint illa stüva da tesser
Persunas: imperatur, imperatura, president dal ministeri minister da l’interiur,
maister da ceremonias, 3 damas da la cuort(ddc), sfarfats, servitur
1.sf
Cher frerin, eau craj cha saja ura da glivrer nossa rapreschantaziun scu
tessunzs, che crajast?
2.sf
Schi, cul temp va... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
1.ddc Schi, propi, excellenta! (vers il public)
Eau sun propi tucta, eau nu vez ünguotta..
2.ddc Magnifique !!! (vers il public)
In rumaunstch füss que üna bella manzögna.
3.ddc It’s wonderful, really wonderful! (vers il public)
dian tuots manzögnas u be eau?
mdc
Damaun a la processiun vulains pres... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
11 Aint illa stüva da tesser
Persunas: sfarfats, servitur
(servitur es indurmanzo)
1.sf
Ejj, sdasda’t!
2.sf
Güdan’s a piglier giò la stoffa dal taler!
S
(as sdasda plaunet, as sfruscha ils ögls e tira ün sagl)
Perche nu vess eau da vzair la stoffa? Eau…. eau nu sun bain na tuct!
Per pl... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
12 Aint illa guardaroba
Persunas : imperatur, maister da ceremonias, minister da l’interiur, sfarfats
1.sf
Vossa majested, il vstieu es pront.
Al pudessans musser las singulas parts aunz la prouva?
I
Per plaschair. (vers il public) Suni intaunt gnieu pü scort?
La stoffa sül taler nu d’heja pudi... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
13 Sün via
Persunas: ils sfarfats, imperatur ed imperatura, tuot la nöblia da la cuort, sün
giassa il pövel
(a cumperan be ils sfarfats)
2.sf
Frerin ad es riveda l'ura ...
1.sf
sü e davent!
(a portan cun se sachs cun or e's faun our da la puolvra)
(l’imperatur chamina uossa insembel c... | L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter |
L-AND 4-1_Il vstieu nouv da l_imperatur_(pt) y | rm-puter | |
Teaterverlag
RG-OEH 2-1
ELGG
AIDS –
E TUTS TASCHAN
Monolog per ina actura
da
Robert Heinrich Oehninger
| RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
((p. 1))
Robert Heinrich Oehninger
AIDS – E TUTS TASCHAN
Monolog per ina actura
Rollas: 1 dunna, evtl. musicist(a)s
Scena: culissa abstracta
„Otto è HIV-positiv!“
Er sche Otto Ganz na fa betg part d’ina gruppa da risico, ma maina ina vita reglada sco bab da
famiglia ed emploià da banca. Ursu... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
((p. 3))
Ursula:
Per ch’i saja cler da bell’entschatta: jau sun negativ!
Quai è mia emprima infurmaziun a Vus! Propi negativ. L’emprim ed er il segund test dal labor èn
clers. Sche Vus savessas co ch’jau hai temì il resultat! Ma ussa sai jau: negativ. Jau pudess dar
sang senza ristga, ma quai na fatsch jau b... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Quai è noss’abitaziun. Tge cletg! Glisch ed aria, bler verd, e dal balcun ina bellezza vista sin las
muntognas. In bel sentiment: en la citad e tuttina amez la natira. Na, jau na dastgava betg ma
lamentar. Nus stevan propi bain.
((p. 5))
Il pli gugent ses jau vi da mes pitschen pult. Quai è mia plazza.... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Vus avais dumondas en connex cun la malsogna, pudais Vus contactar noss servetsch
d’infurmaziun. Nus stain natiralmain a Vossa disposiziun.
Otto è HIV-positiv! Tenor il resultat dal labor. Controllà e confermà. Deplorablamain. Jau ses
sper el, nus dus ensemen sco sentenziads. Nus na chapin anc betg.
Alura s... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Hai jau fatg insatge? El ha gea il virus! Ès el stà tar in’autra
dunna? Jau na fiss gnanc schigliusa. U ès Otto forsa bisexual?
Quai fiss insatge nov per mai. U d’in viadi en Africa? U d’ina
transfusiun da sang? Ma el n’è mai vegnì operà. El n’ha gì ni ina
malsogna ni in accident. Il cuntrari. El vuleva adina dar... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
armada, e mintga inimi penetrescha senza vegnir impedì, fin che nagut n’è pli denturn.
((p. 11))
Fin alura n’avev’jau anc mai legì insatge da quella malsogna. Aids, quai pertutga ils auters, sco
ils accidents sin via. A la televisiun in nov tema per la reclama. Igl è sa sviluppà in entir martgà.
Nus tschent... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Otto ha gia adina gì in senn per l’urden. Ses di era sco in ritual: levar, ensolver, prender il bus, la
saira enavos, sa midar, tschanar, novitads. El savilava da tut quai che gieva crutsch. Otto ed Aids?
Nunpussaivel! U maina el forsa ina vita dubla? Ès el in Don Juan? U ha el gì ina curt’affera, ina
giada e mai pl... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
El ha scrupels religius.
El è memia losch.
El sa turpegia.
El na vul betg tradir insatgi, quai è fitg bain pussaivel.
El na po betg cumbinar sia malsogna cun sia vita reglada.
Blers tradeschan talas chaussas, confessan, pir curt avant la mort, per dir quai cun in pled religius.
I n’ha purtà nagut. Jau sun pusp... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
la bucca. Tut resta endadens. Er sche ti pudessas, na sas betg
discurrer. Igl è gia memia enserrà.
Fin ussa n’ha’l anc nagins sintoms. Otto, in uman saun – cun il scherm mortal! Mintgatant pens
jau ch’el surmuntia la malsogna, ch’el saja ina da quellas excepziuns. Jau hai gia udì da talas. Fin
ch’era quellas èn l... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
ch’els arrivan sun jau puspè a chasa. Jau na poss betg discurrer! Tge duai jau tadlar da vacanzas,
spusalizis e chalzers chars!
Aids en chasa! Tes inimi, tes inimi mortal en chasa! Ti n’al
vesas betg, ma el sesa entamez, spetga sin tai e periclitescha
era ils uffants.
Jau sai ch’ins na po s’infectar sur tscha... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Alura pens jau da fugir. D’in mument a l’auter hai jau in sulet patratg: fugia, fugia! Davent!
Davent da tut!
Na, nagin alcohol! Er betg tablettas! Gnanc per durmir. Jau support anc las notgs er senza
tablettas.
Jau legel. Ma nagut pli davart Aids. Ina giada sas ti tut quai che ti stos savair, ed anc ina giada ... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Jau legel en la gasetta che persunas cun Aids na sa zuppian betg
pli, mabain vivian intensivamain lur vita. Nagina tristezza,
nagins muments da tema pli, persuenter clubs cun grondas festas.
Positiv - in pled d’onur. Aids - in matsch cun l’atgna vita, in
clom da cumbat sco sin la plazza da sport. Els dattan curas... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
E dad els pensani: la grazia da Dieu!
Ed jau ma dumond: per tge?
Prest èsi Nadal. Otto dastga vegnir a chasa. Jau prepar per Nadal la festa da famiglia. Nadal, ina
tradiziun. Nus, Otto ed jau, nus savessan renunziar. Uss oramai. Aids e chandailas. Chandailas
sin fossas, ma betg chandailas sin pignols! Nunpussaive... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Era la scheffa betg, e suenter quella vegn l’ortulan dal santeri. Accumpagnar, di ella, saja uss anc
il meglier ch’ins possia far, accumpagnar, tadlar e discurrer pauc. Jau ma smirvegl ch’ella di quai.
Quai la renda simpatica. La lingua da medischina lascha tuttina anc plazza a sentiments umans.
Auter il medi as... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
presentiments. Jau vom a la fanestra. Là chaminan els dus, Karin e Geri, uschiglio bunamain
adina sulets, ussa sco sora e frar. Sun jau levgiada? U ma turpegel?
Ussa vegn el a raquintar.
Ussa vegn el ad avair raquintà.
Ussa vegnan els a savair.
Els èn turnads, desperads. Karin singlutta e curra en sia chombra.... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Prendai anc ina giada plaz, dunna Ganz!
Ils pes obedeschan puspè.
((p. 30))
Ed ussa poss jau discurrer, poss finalmain dir co ch’igl è stà, raquintar tut da bell’entschatta. El
na dumonda nagut, el na sto dumandar nagut, el taidla, ed jau discur... Finalmain betg pli
taschair! Finalmain nagina tema pli! Fin... | RG-OEH 2-1_Teater Aids_(rg) | rm-rumgr |
Sm-ARN 2-1
La glianga
da
Shulamit Arnon
Persungas:
Erika
Gerda
Cuntign
La glianga. Dus donnas pi viglias, ameias, èn sa scuntradas, per metter ansemen igl menu
da festa per Nadal. An en cuntign ènigl puspe davent digl tema. Lour patratgs èn semper
aint igl passo, digl qual a... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
La glianga
Sen la tribuna ins vei ensatge scu ena tgadafi. Ena platta da gas, ena stgaffa da pare, ena
fanestra cun ena vista sen en port da mar. Davant, ena meisa da tgadafi cun ena tscharada
plagn calours e dus soptgas. Sen meisa ena butteglia vinars e dus zanigns. Gerda ed Erika
tschaintan l'egna visavi a l'ot... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
3
Erika:
Te... ia va laschea volver igl mies mantel da pel vigl. El vei or mianc schi mal.
Ins stò bagn dar ensatge sen sasez, ubetg Gerda? Nign tgi dastga s'accorscher
sen veia tg'ins veiva an povradad. Ubetg?
Gerda:
(da surangiu) Pah, povradad! Chella vei or tot oter. Te ist anc adegna vistgeida
stupent, e cu... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
4
igl ò via anc eneda. Ella vess da neir proximamaintg. Erika, tge deist te
ansomma digl pignoul da Nadal?
Erika:
(disturbada) Ia? Navot spezial. Ma tge ègl Nadal sainza unfants e regals? Gea,
tar Walter sarogl oter. Chel ò la sia Waltraud e treis fegls carschias e beadis. Ma
nous dus? Femnas viglias, tgi magli... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
5
Gerda:
(stat an peis e metta giu igl glas) Navot leva, gist navot leva far. Nous giagn a
cumprar aint tot ansemen e partign igls costs. Schi chegl n'at plai betg, schi post
vurdar tez scu tgi vo anavant cun tè. IA vign a Travermünde!
Erika:
Chegl na sast betg far, Gerda. Te ist anc mai stada tar la tia chinada... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
6
cuppegn café, schi fò propi basigns. (stat an peis, metta ve puspe igl crug
dall'ava sen la platta). Lessas betg deir ensatge, perveia digl «dessert»? Schi
faschagn anavant uscheia, ischans anc da Nadal-seira cò an tgadafi!
Erika:
(paserousa) Gerda, ia at contaimpl gio en'antier'oura. Pertge portas chella
peru... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
7
Gerda:
(schema e varda tottanegna pi stagn se per Erika) Ist betg bunga d'igl amblidar,
Erika?
Erika:
Amblidar, na! Pertge vaia gist IA gia en tal discletg? Esser mesa gideida, Hitler,
Tobias ed igl begl vigl... Nous ans vagn carezzo. Chegl era veira carezza, ed an
chel mument dastgas te deir ansomma navot, p... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
8
Erika:
(sfrignond) Nigna cartigna da Nadal digls «ties bungs e vigls ameis». Betg egna
suletta?
Gerda:
(malsieira) I stò esser la schlet'ora. La posta ò retard. Vo oss a tgesa, Erika e
dorma or la tia sborgna. Te ast neir basigns.
Erika:
(stat planget an peis e balligna en zichel) Ea, ossa vigna. (sfrignon... | Sm-ARN 2-1_La glianga_(sm) | rm-surmiran |
1
Sm-ASS 4-1
En cass cler?
Crimi per unfants accumpagnea da musica
scretg da Michael Assies
translaziun Zegna Pittet-Dosch
Prescripziuns pertutgont igl dretg da preschentaziun
Igl dretg d’ena preschentaziun unica vign do cun cumprar igls codeschs prescretgs. Per mintga
repetiziun d’ena p... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
2
material musical:
disc cun 11 tocs, (caneras e canzungs ancunaschaintas),
pussebel dad amprestar tar la tgesa editoura, sch’ins dovra la
musica sto neir infurmada la GEMA
Igls protagonists da chel toc èn tipisos uscheia tg’ins so disfranztger bagn els l’egn da l’oter. Igl è
pussebel tgi gio unfants a parte... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
3
Toc 4
caneras or d’ena ustareia (Peter Thomas)
Toc 5
canera (vent) e Das Geheimnis der schwarzen Witwe (Martin Böttcher)
Toc 6
Das Halstuch – per part - (Hans Jönsson)
Toc 7
canera (plompa)
Toc 8
canera (vent) e Der Mann mit der Puppe (George Goodman)
Toc 9
Das schwarze Schaf (Renaldo und sein Film-... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
4
1. scena - Antschatta digl viadi
(Igl toc antscheva cun musica ed ena scena curta pantomimica, differents detectivs suondan
laders mascros, igls actours bandungan la tribuna, igl rachintader antscheva cun igl sies text, la
musica vo anavant)
TOC 1
RACHINTADER:
Solas è survasibel e chiet. Igls abitants èn pa... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
5
(Ins sainta a tschivlar en auto, en isch tgi sa sera, igl chauffeur cumpara cun la roda da palar,
passa sot la tribuna ve, vo alloura sen chella)
TONA:
Veist, cò è’l gio.
LISA:
Igl è neiras ouras.
TONA:
Wow, tge auto. Chel fila franc 200.
MITGEL:
(cun tgapela da chauffeur, la tigna avant igl vainter)
Pud... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
6
LISA:
(marmogna)
Oh je, chegl niro uscheia lungurous scu a tgesa.
TOC 3
2. scena - Bavegna sen la stgela digl casti
(curt siva ins sainta en tschivlem terribel dallas rodas digl auto, cun l’antschatta dalla musica
«von» Lisa, Tona ed igl chauffeur – cun la roda da palar ainta mangs – tras igl public, allou... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
7
(tar Tona)
Pacific? Ia less betg esser dalla parteida schi chel vo eneda spert cun auto.
TONA:
Alloura sgularo’l.
3. scena - Igl nov barba
TOC 4
(antscheva avant igl rachintader, musica cala cura tgi la contessa cumpara)
RACHINTADER:
Gl’è grev da s’imaginar quant persunal tg’è da basigns per far a marsch... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
8
At possa preschentar la mia nezza Lisa ed igl mies nev Tona, da Solas.
CONT:
Ossuscheia, vusoters niz da Solas. Ia sper tgi saptgas er scu tgi gl’è da sa cuntigneir an en casti.
Tona, te ist ossa en serviaint e te Lisa fast ena stgava.
(Lisa e Tona fon cun cunterviglia chegl tgi vign pretendia)
Am pudez numnar... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
9
Eleonora, tedla eneda, dumang è bagn igl grond de, tot stò esser preparo. Giagn a letg. (anc pi
dad ot) Ed igl persunal rumegia tot – tgapia?
CONTESSA:
Schi te manegias tgerign, alloura dainsa dumang ena baitada. Hop, a letg, unfants. (ambratscha
tot dus, vo)
LISA:
Buna notg, onda.
TONA:
Ed er buna notg, ba... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
10
L’antschatta dattigl ena salatigna a la Provence, scu tratga principala en’occa barsada cun
bagiangas frestgas e tartuffels.
CONT:
Te am post zuflar cun la tia maglia dalla Tera Tudestga.
GERDA:
La Provence è an Frantscha.
CONT:
Veist cò ensanouas en Franzos? Cò a Marmorera magliainsa pizochels cun ervas ... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
11
CONT:
Betg tg’am rompas tot.
(Paula e Hilda portan en grond maletg sen tribuna, chel è cuato cun en pategl)
BULL:
Purte per plascheir chel regal no cò – cun precauziun – possa supplitgier.
CONT:
Ossa possa er supplitgier igl artist noadaint, igl artist tg’ò stgaffia chell’ovra. Las mias damas ed
igls mies si... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
12
finalamaintg cò, da vaseir fitg cler, aint igl center digl maletg, ena plompa. Igl maletg simbolic per
igl de tgi vo da randia, la fegn digl mond pero er l’antschatta da chel.
CONT:
(dat dad ot segl mangs, animescha er igls oters da dar segl mangs)
Bravo, bravo. Tge ovra fantastica, tge maletg impressiunont.
... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
13
6. scena – Igl maletg è davent
(Luzia vign planget sen tribuna, ella è anc stancla, sfrouscha igls îgls, susda, antscheva a nattager
la stanza, remartga tg’igl maletg mantga)
LUZIA: (sbrigia)
PAULA e HILDA:
(corran sen tribuna, vardan se per la pare, sbrigian)
GERDA:
(vign sen tribuna, sbrigia)
GIATGEN:... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
14
CONTESSA:
Igl maletg blo è nia angulo!
CONT:
Tge? Chegl è franc sto igl ties persunal. Ena canaglia, ins po betg sa fidar. Chegl vaia gio adegna
savia.
CONTESSA:
Theodor, cala, els èn adegna stos loials ed am on sarvia fidevlamaintg.
CONT:
Ah, tge, pulenta! La pulizeia stò no.
LISA:
Onda, lascha igl am... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
15
Lisa e Tona antschevan cun lour intercuraziuns criminalisticas. Chellas èn pero pi difficilas, tgi
chegl tgi vevan cartia all’antschatta.
(igl persunal corra anturn sen tribuna, nattegian tot chegl tgi pon, Lisa e Tona vignan sen tribuna
ed interrompan las lavours.)
(TOC 9 cala abruptamaintg cun igl sbritg da... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
16
LISA:
(tar Mitgel, tranter la detta igls rests d’ena cigarra fimada)
Vez remartgea ensatge spezial ier seira?
MITGEL:
Allas seis sunga gist ia ainten la garascha. Lò è er la mia tgombra da durmeir.
TOC 1:
Ed or dalla Vossa fanestra vez observo navot?
MITGEL:
Ansomma navot. Sung immediat ia a letg.
LISA: ... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
17
(bragia anavant)
Pertge gist la testa. Ia sung innocenta, digl tottafatg innocenta.
LISA:
Vez alloura durmia?
LUZIA:
(antscheva puspe a bargeir)
Ia va betg durmia, ia dorm mai.
TONA:
Chegl monta tgi ischas stada dasdada totta notg?
LUZIA: (bragia dad ot)
Ia dasdada? Ia sung mai dasdada! Pertge faschez c... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
18
Vusotras ischas franc bungas cumaratas.
PAULA e HILDA: (tottas dus dattan fermamaintg digl tgea)
LISA:
E durmiz er ainten la madema tgombra?
PAULA e HILDA: (tottas dus dattan fermamaintg digl tgea)
LISA:
Cò ins scutigna bagn anc dei aint per la notg.
PAULA e HILDA: (tottas dus dattan fermamaintg digl tgea)
... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
19
TONA:
Tgi?
GIATGEN:
(dat igl matg flours a Lisa, mossa pantomimicamaintg la cuschiniera, en segn grond, ensatgi tgi
trouscha ainten las padelas, ensatgi tgi maglia)
TONA:
Mmm.
(varda se per Lisa, ponderscha curt)
Managez forsa la cuschiniera?
GIATGEN:
(dat cuntaint digl tgea)
LISA:
Cura ègl chegl sto?... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
20
Dumande, pero fasche anavant. Dai ossa!
TONA:
Ier seira ischas Vous anc stada per veia aint igl casti.
GERDA:
Per veia aint igl casti? Ainten tgadafi sunga stada. Igl damagler vign betg sulet sen meisa. Far giu
igls tartuffels. Nattager las rischmelnas, barsar la tgern, tagler las tschavolas, coier igl pang, f... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
21
Allas diesch?
(Tona dat digl tgea)
Impussebel.
TONA:
Pero igl ortulan Az ò via.
GERDA:
Giatgen?
(rei)
Chel so betg discorrer – persiva ò’l en schluc en po pi grond, schi ancligez tge tg’ia manetg. Allas
diesch è chel gio dadei sot meisa e rontga. Giatgen – ridicul. Ossa stoia propi eir an tgadafi e far
an... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
22
TONA:
(fò en grimassa tgi fò snavour, sa muainta scu en spiert, cun vousch midada)
Chegl è bagn l’oura digl spiert digl casti.
LISA:
(immitescha Tona)
Stupent, igl pudagn alloura gist far en pêr dumondas.
TOC 11
(lascher eir, anfignen tgi Lisa e Tona èn platgeas e rantos ansemen cun ena soua sen tribuna... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
23
CONT:
Mai vaia igl mies pôss ainten chella tgesa. Ed igl persunal sa sterna segl tarpung. Betg da creir,
nundetg.
(dolza igl pategl)
E tge faschez vusoters cò? Angal noador cugl marmogn.
(Tona e Lisa scheman)
CONT:
Az deliberesch eneda.
(igl cont derva las souas, geida se Lisa e Tona) E tge pomai è capito ... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
24
Cò am faschez surstar. Tgi è igl lader?
LISA:
Per saveir deir chegl vainsa da clamar igl antier persunal.
CONTESSA:
Chegl è nign problem.
(scaligna, igl antier persunal vign sen tribuna)
TOC 1:
(igls ampluias sa mettan an lengia, Tona vo se e giu avant els)
L’inquisiziun digl persunal è stada ena tgossa di... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
25
MITGEL:
Ia snei navot.
CONT:
Chel tabalori, en maletg d’en milliun. Chel lader da valanavot. Anc oz an chista.
TONA:
El ò impussebel savia angular sulet chel maletg.
PAULA e HILDA:
Nous igl vagn gido.
CONTESSA:
(tigna igl mang sen la bucca averta) Na!
GERDA:
Ia va laschea svaneir igl maletg.
LUZIA:... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
26
(tots dattan digl tgea e deian aint igl agen tempo «perchegl tgi carezzagn Vous uscheia fitg»)
CONT:
Tge impertinenza. L’antiera banda totga ainten perschung. Ia alarmesch Gian Bull.
(vo tigl telefon, vot cumponder la nombra)
BULL:
(vign sen tribuna) Ia vign clamo?
(cont varda sursto segl telefon, el ò gio... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
27
TONA:
Igl artist è bagn sto cò.
BULL:
Chegl è er en artist, pero angal egn per far anguladitschs. Eduard dalla detta lunga, l’è gio arresto
e dusto.
CONTESSA:
(tigl cont)
Pertge ast fatg chegl?
CONT:
Pertge, pertge? Igls raps!
(sfrouscha la detta)
Pinkis, pinkis! Creist bagn betg tg’at vegia marido perve... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
28
Cura tg’ia va santia dalla sfalsificaziun sunga gist ma tschanto ainten en eroplan e nia no cò.
Ensatge az possa confirmar, chella smarlatada è ena sfalsificaziun bunmartgeda.
LISA:
E tge capeta ossa cugl cont?
BULL:
Ainten perschung cun el.
CONTESSA:
Anc oz inoltrescha igl divorzi.
GERDA:
Noua è chel can... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
29
TONA:
Tge manegias te cun chegl?
(Igl maletg gigantic vign purto sen la tribuna)
ANDY PERWOLL II:
Donna contessa, las mias damas ed igls mies signours. Blers ameis d’art avessan gugent chel
maletg per lour collecziun. Vous donna contessa vez igl cletg, Vous ischas la furtinada. E cò vasez
la capodovra «Tschie... | Sm-ASS 4-1_En cass cler_(sm) | rm-surmiran |
1
Sm-BRE 2-4
Ord spira desperaziun
cumegia an en act dad
Arthur Brenner, surluvro da Fritz Klein
translaziun: Zegna Pittet-Dosch
persungas:
3 omens, treis donnas
Schorsch Vögele
mat vigl
Oscar Peyer
cumarat da Schorsch
Luisa Peyer
la sia donna
Crest Brändli
cu... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
2
1. scena
Schorsch e Crest
(igl uman sa derva, Schorsch e Crest tschaintan a meisa)
Schorsch:
Ia crei tgi Oscar na vigna propi betg ple (varda sen l’oura). Vagn
detg tgi la seduta antscheva allas tschintg ed ossa ègl gio las
tschintg e mesa.
Crest:
La donna igl varo puspe eneda betg laschea eir. Detg m... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
3
Schorsch:
(preligia anavant) „Cun en cor grev e schleta cunsienztga at screiva
finalamaintg chella brev, gio dadei spitgeida. Te nirossas a tgapeir
tg’ia va uscheia dei betg m’annunztgia – ia sung marido....“
Oscar:
Uscheia veist or! (tots reian)
Schorsch:
Spitge, i vign anc migler –...e sung nia bab ava... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
4
Schorsch:
(vo tigl isch damez) Schi spert tuttegna betg, saro donna Meier. (vo)
Crest:
(tar Oscar) Tgi manegia’l?
Oscar:
Donna Meier, la sia locatoura.
Schorsch:
(turna desillusiuno) Vurde eneda tge tg’è nia.
Oscar:
Na, tuttegna gio igls raps.
Schorsch:
(tigna ad ot igl telegram) En telegra... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
5
Crest:
Ea, cò duvressans en apparat da microondas.
Schorsch:
Pertge?
Crest:
Pigl cuar or – chegl gess alloura pi spert.
Oscar:
(riond) Te ist en baitign. Ins vei tgi te ist betg marido. Te ast
nign’ideia tge stress tgi chegl è da far unfants.
Schorsch:
Ia va!
Crest:
Tge? Igl unfant, la don... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
6
Crest:
(sarcastic) Betg fò ampurmischungs tgi te tignas betg! Chegl vo or
an bagn. (stebgia, se per Schorsch) Noua nignsa schi spert tar roba
d’unfants?
Schorsch:
Nign problem. Segl plang soura abitescha la spindradra. Da chellas
tgossas ò ella adegna. Ed en letgign d’unfants u ena carotscha da
steiva pe... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
7
Oscar:
Na, ia va angal freid.
Crest:
Alloura faschainsa ossa en gnochelign or da tè. (teira aint ad Oscar
la tgapitscha e la giacca, igl penda anturn culiez igl sbavarot e
tigna ve ena cuverta tgi tanscha anfignen tigl piz digl nas) So,
mattatschign.
Schorsch:
Ed ossa dai, a letg. Stost forsa trer ain... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
8
Schorsch:
(schocco, sa schlaga segl front) Per l’amour da Dia, chegl vaia tot
amblido! (dascous tar Crest) Ossa vainsa la merda...ia va nigna
donna!
Crest:
(er dascous) Angal quiet, at organisesch egna.
Oscar:
(or digl letgign) Dei tg’ella seia morta.
Onda:
Tge manegias, Schorsch?
Schorsch:
Ia?... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
9
Onda:
Ia vign betg avant tg’ia va betg pudia amprender a canoscher la tia
donna.
Schorsch:
Chegl am mantga gist anc.
Onda:
Tedla Schorsch, ia sung fitg cuntainta tg’igl destign è uscheia scu
tg’el è. Ed uscheia sunga gist mezza neida per at gidar.
Schorsch:
(sottavousch) Ea, per enqualtgi è igl d... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
10
Elsa:
(vo tigl letg) Oh, varda onda, tge gnochel. Tge belas vestas
radondas – simplamaintg gnochel.
Onda:
(ludond) He, te pitschenign, tgerign. Tge grondas e belas
survantscheglias tg’el ò gio! (tot commoveida) Schorsch, at
gratulesch!
Elsa:
Ia er, Schorsch! (igl dat igl mang)
Schorsch:
Pertge?
... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
11
5. scena
Crest, Schorsch, l’onda, Elsa, Oscar
Crest:
(an vistgadeira da donnas, perucca, vign aint damez, vousch ota)
Hallihallo, hallihallo...
Schorsch:
(varda schocco) Per l’amour da Dia, tge è er chegl?
Crest:
He, ia sung igl ties bauign, la tia tgerigna, la tia rosigna! (igl vot
tgappar anturn c... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
12
Onda:
Speragn er, uscheia ena donna betg mintgign tgi ò!
Schorsch:
Na, na, uscheia egna betg mintgign tgi ò. (d’en mang) Pero
mintgign la po aveir sch’el vot!
Onda:
Mengia, at less er esser ena bung’onda. Vea, do’m en bitsch da
bavegna.
Crest:
(d’en mang) Stò chegl esser. (sa tignan anturn, bitsch ... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
13
Schorsch:
I dependa. Atgnamaintg ò’l nom Maria Mengia. Pero – (dat en
stompel a Crest, igl varda nosch) Schi te ta sbaglias anc eneda,
alloura...
Onda:
(nattegia igls igliers) Ou, mossa eneda chel bel vistgia tgi te portas,
Mengia. (varda igl vistgia) Chel at stat propi bagn. Angal las
maseiras am paran e... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
14
Elsa:
Spetga Mengia, at vi gidar. Da dulzar igl tgiglign – per tgi te possas
er metter se la pudra.
Schorsch:
(la tigna anavos) Navot cò, sto tschantada. Igl pitschen vot betg sa
lascher tutgier dad esters. Schiglio vign el tot nervous.
Elsa:
(tar Crest) Ia crei, igl pitschen ò seid e vot en po igl br... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
15
Schorsch: (smanatschond) Spetga, te...
Onda:
Ia less anc ma midar. Vignst a gidar Mengia. (Schorsch rei da
schluppar) Pertge reist?
Schorsch:
Sast, avant ensatge tg’am ò mors. Cò vaia lia sgartar, pero ia va fatg
ghittas anstagl da sgartar.
Elsa:
En carstgang bunatsch, igl noss Schorsch.
Crest:... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
16
Crest:
Calma’t Oscar! Painsa all’uniun ed alla nova bandiera. (igl porta en
magiol tigl letgign)
Oscar:
Viva mamma! (beva an ena tratga)
Crest:
Viva, Schorschign! (tots dus reian)
Oscar:
Vess mai cartia tgi te seias eneda la mia mamma.
Crest:
E te igl mies unfantign. (tots dus reian dad ot). Sas... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
17
Crest:
Ea, chegl è en carstgang fitg gentil – fitg gentil. (Oscar
stirnidescha) Viva!
Elsa:
Nous ans cunaschagn gio d’unfants. Ed avant, cura tg’igl va via, ò
igl mies corign gist antschet a batter.
Crest:
Elsa, ia crei te ist inamurada.
Elsa:
A tè possa tradeir. Ia sung inamurada, e chegl terribl... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
18
8. scena
Schorsch, l’onda, Crest, Oscar, Elsa
Onda:
(aintra cun Schorsch) Cò ischans puspe. Gl’ò angal tanschia per eir
ainten chella buteia chigiu. (vo cun en pachet dasper igl letg) Ah,
igl pitschen è dasdo. (cun vousch ota) Vea, tgerign, vot en
bitschign. (igl dat en bitsch tgi tunga) E varda cò, tge ... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
19
Oscar:
E la seid!
Crest:
Spetga, cò at saia gidar. (amplanescha en magiol, igl dat ad Oscar)
Oscar:
En bung mosterign – anavant uscheia! (survign en sagond magiol,
sveida er chel)
Crest:
E per tgi te vegias betg lungurela at amplanescha gist anc ena
clocca cun chella nova polvra per pups. (rei danta... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
20
Oscar:
Äääää...
Onda:
Igl pitschen bragia puspe! Ò’l forsa plagn igls pezs?
Crest:
Na, pains tg’el seia betg plagn avonda.
Oscar:
Mämmämmämm!
Schorsch:
L’ò gio puspe seid.
Oscar:
Ääääääää! Mämmämm!
Crest:
Ea, pitschen, i dat mämmämm. (peglia davent la clocca vo or da
dretg)
Elsa: ... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
21
Schorsch:
(tgerign vers l’onda) Sast, onda, i fiss sto pi prudent schi te vessas
do igls raps a me, e betg ad Emilia.
Onda:
Emilia?
Schorsch:
Ea, ...äää...Mengia!
Elsa:
I para tgi geia dei anfignen tgi te sast igl nom dalla tia donna.
Crest:
Sast, la sia memorgia è betg schi ferma.
Oscar:
... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
22
Schorsch:
Sast, chel è sviluppo nundetg per la sia vigliadetna.
Onda:
Quant vigl è’l ansomma?
Crest:
Prest trentatschintg.
Elsa:
Trenta...
Schorsch:
Mengia, betg baita an misteris. Ella manegia en mes onn e
trentatschintg deis.
Crest:
Exact!
Oscar:
Ääää!
Elsa:
Chel ò bagn betg anc ... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
23
Crest:
(d’en mang) Chel lappi, gist ossa stò’l far uscheia tgutg.
11.scena
Schorsch, Crest, Oscar, onda, Elsa, Luisa
Luisa:
(vign aint da mez, cun schlantsch) Stgise igl mies disturbi – è igl
mies om forsa cò?
Crest:
(sbrigia) Na.
Lusia:
Igl sies patrung igl tschertga, el vot discorrer cun... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
24
Oscar:
Pir ossa vignigl legher! (vo a meisa e sveida tot igls magiols,
cantond da sturn) Star se legher ed eir a plaz...
Luisa:
Te vast nagliour ple, schiglio angal ple cugls peis davantor.
Oscar:
...Anghels an gloria igl on accumpagnea...
Lusia:
Teira or chella sdratscha. E sch’igl ties patrung a... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
25
Crest:
(peglia giu la perucca) La rolla dalla donna. Va gia paca lètga.
Onda:
Crest, tge, te, Crest?!? I po betg esser (metta igl mang segl front)
Las mias nervas!
Elsa:
Crest! Chegl ist te! Perchegl am eras simpatic da bel’antschatta. (vo
tar el ed igl bitscha)
Crest:
Ni, giagn ainten l’ustarei... | Sm-BRE 2-4_Ord spira desperaziun_(sm) | rm-surmiran |
This dataset contains various theater plays in different Romansh varieties: Rumantsch Grischun (rm-rumgr), Sursilvan (rm-sursilv), Sutsilvan (rm-sutsilv), Surmiran (rm-surmiran), Puter (rm-puter), and Vallader (rm-vallader). They have been extracted from PDFs provided by Lia Rumantscha. The variety assigned is based on manual processing by Lia Rumantscha.
Further, for each theater play, the text has been extracted per page. Thus, one dataset entry contains one page from one theater play, the play's title, and the idiom that the play is written in.
Notably, as each theater play is individual, this dataset does not contain any parallel data.